Maden Sektöründe Yeni İş Güvenliği Düzenlemeleri
Ülkemiz iş kazaları noktasında özellikle son yıllarda yapılan mevzuat düzenlemelerine rağmen oldukça kötü bir performans göstermektedir. İş kazalarını önlemek başta bilimsel yaklaşımlar ve eğitim ile mümkündür. İş kazalarını önlemek için başta devlet olmak üzere konunun tarafları olan isg profesyonelleri, işçi-işveren kuruluşlarına çok önemli görevler düşmektedir. İş sağlığı ve güvenliğinde ancak bu bakış açısı ile ancak yol alınabilir. Özellikle iş kazaları sonucunda ölümlerin çokça yaşandığı maden ve inşaat sektörü konunun tüm taraflarının üzerine yoğunlaşması gereken sektörlerin başında gelmektedir.
En çok ölüm madencilik ve inşaat sektöründe
Eldeki verilere göre işçi ölümleri en çok madencilik ve inşaat sektörlerinde meydana gelmektedir.2014 yılında 313 işçi maden kazalarında can verirken, 175 işçi ise inşaat ve yol yapımında meydana gelen kazalarda maalesef hayatını kaybetti. İşçi ölümlerinde madencilik ve inşaat sektörünü, tarım ve ormancılık ile taşımacılık sektörü takip etti.
19.09.2013 Tarihinde yayınlanan 28770 sayılı Maden İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği yönetmeliği 10.03.2015 tarihi itibari ile yayınlanan 29291 sayılı Maden İşlerinde İş güvenliği değişiklik yönetmeliği ile yeni düzenlemeler getirilmiştir.
Yer altı kaçış yolları değişiklikleri
Yeni yönetmelikte yapılan değişiklikle “Ayrıca, yeraltı maden ocaklarında, yeraltında çalışacakların giriş-çıkışlarının ve bulundukları yerlerin her an doğru bir şekilde yerüstünde takip edilebileceği bir sistem kurulur. Bu sistemde kullanılan ekipmanlar, kablolar ve tamamlayıcı unsurların yeraltında yaşanan göçük, su baskını, patlama, yangın gibi acil hallere karşı korumalı olması ve bu hallerde de çalışabilir durumda olması sağlanır. Sistem tarafından tutulan kayıtlar en az bir yıl süreyle saklanır” cümlesi eklenmişti.
İş Güvenliği Denetimi
Yapılan tüm çalışmalarda, çalışanların sağlık ve güvenliğinin korunmasının sağlanması için işverence atanan, yeterli beceri ve uzmanlığa sahip yetkili kişi veya kişiler tarafından gerekli gözetim ve denetim yapılır. Sağlık ve güvenlik dokümanında, gerekli görülmesi halinde çalışılan yerler gözetim yapan kişi tarafından her vardiyada en az bir defa kontrol edilir. Yetkili kişi olma kriterlerine sahip olmak şartıyla yukarıda belirtilen gözetim görevini işverenin kendisi üstlenebilir. Şeklinde değişikliğe uğramıştır.
Acil Durum Yaklaşımları
İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğe uygun olarak, çalışanlar herhangi bir acil durumda nasıl davranmaları gerektiği konusunda eğitilirler. Arama, kurtarma ve tahliye konusunda yeterli sayıda destek elemanı görevlendirilir. İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında görevlendirilen destek elemanı sayısının 10’dan az olduğu ocaklarda en az 10 çalışanın konu ile ilgili eğitim alması sağlanır. Çalışan sayısının 10’dan az olduğu durumlarda bu eğitimi her çalışanın alması sağlanır. Bu eğitimler; yapılan işin niteliğine uygun olarak ve gerekli teorik ve pratik eğitimleri içerecek şekilde verilir, belgelendirilir ve bu eğitimler her altı ayda bir yenilenir. Arama, kurtarma ve tahliye için kullanılacak ekipmanlar, kolayca ulaşılabilecek uygun yerlerde kullanıma hazır durumda bulundurulur ve Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliğine uygun olarak işaretlenir. Acil durumda yapılan bu düzenleme ile çalışanların bilgilendirmesi açısından son derece önem arz etmektedir.
Kullanılan Araç ve Gereçlerin Periyodik Kontrolleri
Aynı Yönetmeliğin Ek-1’inin 14.3 üncü bendinin birinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Bu istasyonda bulunacak malzeme ve ekipmanların özellikleri ve sayısı ile bu ekipmanların periyodik kontrolleri vekalibrasyon sıklıkları sağlık ve güvenlik dokümanında belirtilir.” cümlesi eklenmiştir.Böylelikle istasyonlara kullanılan tüm araç gereçlerin periyodik kontrolleri sağlık güvenlik planına işlenmesi hayata geçmiştir.
Acil Durum Takibatının Yenilenme Periyodu ve Videolu Kayıt
Maden işlerinde acil durum tatbikatları yapılan bu düzenleme ile birlikte “İşyerlerinde güvenlik tatbikatları yapılır ve düzenli aralıklarla tekrar edilir.” cümlesi, “İşyerlerinde altı ayda bir acil durum planları yenilenir, tatbikatlar en geç altı ayda bir yapılır ve bu Yönetmeliğin Ek-1’inin 2.1.6 ncı bendinde belirtilen uygun ekipmanlar vasıtasıyla tatbikatların görüntüsü kaydedilerek gerekli tutanaklar düzenlenir.” şeklinde değiştirilmiştir. Ayrıca önemli bir değişiklik olarak tatbikatların görüntüle olarak kayıt alma zorunluluğu getirilmiştir.
Acil Durum Yaşam Hattının Oluşturulması
Yeraltı madenlerinde, hazırlık faaliyetlerinin yapıldığı alanlar ve üretim panoları gibi yeraltı maden işletmesinin bütün bölümlerini kapsayacak şekilde ve çalışanların yerüstüne çıkmalarını kolaylaştıran; yanmaya, kopmaya ve aşınmaya karşı dayanıklı bir hayat hattı kurulur. Bu hatlar acil durum planlarına uygun olarak yerleştirilir.
Hayat hatlarının acil durumlarda kullanımına ilişkin, çalışanlarda davranış değişikliği sağlayacak şekilde eğitimler verilir.
Yeraltı madenlerinde bulunması zorunlu olan sürekli hayat hattı, acil durum planına uygun şekilde çalışanların en kısa sürede madeni terk edecekleri şekilde yerleştirilir.
Hayat hattının hiçbir şartta zarar görmemesi sağlanır. Hayat hattının zarar görmesi halinde en kısa sürede eski haline getirilir.
Hayat hattı sehim yapmayacak şekilde uygun aralıklarla yerden 130 cm yüksekliği sağlayacak bağlantılarla tavana ya da yan duvara monte edilir.
Hayat hattı, konik gösterge ve reflektör levha, yanmaz, yıpranma ve aşınmaya dayanıklı polipropilen (polypropylene) malzemeden imâl edilir. Devam edecek…
Kalın sağlıcakla…
